شتێکی تازەیە بۆ زۆرێک لە رۆشنبیرانی کورد بەتایبەت ئەوانەی شیخی سەنعان ناس و فەقێ تەیران ناسن، چون یان من بەرچاوم نەکەوتوە یان ئەوانەی باسی ئەم داستانەیان کردوە باسی هیچ نوسخەو زمانێکی تریان نەکردوە کە ئەم داستانەی پێ نوسرابێتەوە.داستانە هەورامییەکە لەنیوەی یەکەمی سەدەی سیانزەهەمی کۆچی مانگی نوسراوە. دەستنووسەکانی ئەم داستانە بەهەورامی
لە گێڕانەوەی هەورامییەکەدا سێ کۆپی لە یەک نووسین و یەک گێڕانەوە له شاعیرێکی نەناسراو دەسکەوتوە(کۆپی کتێبخانەی شورای ئیسلامی ئێران، کۆپی کتێبخانەی گشتی ئێران و کۆپی خەتی تایبەت بە بەڕێز جەبار حوسەینی ).
ئەم داستانە نیوەی یەکەمی سەدەی( ۱۳) کۆچی وەرگێڕدراوەتەوە سەر زمانی هەورامی. داستانی دڵداری شێخی سەنعان بۆ کچی تەرسایه، کە شێخ بە ئومێدی گەیشتن بەو کچە وازی لە ئایینی ئیسلام هێنا.ئەو پێداچوونەوەیە بەرهەمی دوو کۆپیە،
یەکەم:کۆپیەک لەژێر ناوی ((هۆنراوەی شێخی سەنعان)) کە لە (ک 1الف 10 الف)۱/۱٤۹۷٦ و بە خەتی نەستەعلیق لە کتێبخانەی شورای ئیسلامی ئێران پارێزراوە.
ئەم نوسخەیە22 لاپەڕە و 320 بەیتە. مێژووی نووسین و نوسەرەکەی دیاری نەکراوە بەڵام لەوانەیه له سەدەی سیانزە نوسرابێتەوە. پێچەوانەی کۆپی یەکەم :کۆپی دووهەم 28 لاپەڕە و 302 بەیتە. ئەم کۆپیە به خەتی نەستەعلیق لەمانگی دووەمی 1223 ی کۆچی نوسراوەتەوە.نوسەر لە کۆتا دێڕەکانی نووسینەکەی دەڵێت:
ئەگەر بپەرسان جە تاریخ وەخت
قەجەر نیشتەبێ بەشاد نەڕوی تەخت
هەزارو دویست بیست و سە ساڵ بێ
فەتحعەلی شاه بوڵەند ئیقبال بێ
بەشاد پادشای موڵک ئێران بێ
رەعیت جە زوڵم یانە وێران بێ
کۆپی کتێـبخانەی شورای ئیسلامی، کۆپیەکە له چیرۆکی شێخی سەنعان بە هەورامی لە ۳۲۲ دێڕ به ژماره ۱۱۹۲۳ تۆمارکراوە، ئەم کۆپیه ۱۱ لاپەڕەیە، لە هەر لاپەڕەیەکدا چواردە هەتا حەڤدە دێڕ نوسراوە.
بەرگی کۆپی مقەبای ڕەنگ سەوز ، نووسینەکەی بە خەتی نەستەعلیق و بێ دەسکاریه. لە لاپەڕەی یەکەم -ناونیشانی بسم اللە الرحمن الرحیم، نوسراوە ((هذه کتاب صنعان) و دواتر((بسم اللە الرحمن الرحیم و بە نستعین) هاتوە کۆپیەکە بەم دێڕە دەست پێ دەکات:
بواچون تەعریف سهنعان گومڕا
جه گومڕاهی وێش چون بەرشی جەڕا
چل ساڵ سهنعان جە قاپی حهرهم
عیبادهت مهکهرد بێ زیاد و کهم
چهنی چوارسهد مورید سهرمهست
لاقهید بێباک راگهی حهقپهرهست
رۆژێ نیشتهبێ جه سهر سهجادهت
واتش کێ کهردهن چون من عیبادهت
جه مهغرووری وێش فهخرش کهردهوه
شـیـشـهی بـهدنامـیــش دا وهبـهردهوه
نوسخەی بنەمایی من دەستنوسێکە لای بەڕێز جەبار حسەینی پارێزراو بوە، ئەم نوسخەیە ٣١٩ بەیتە لە ٢٤ لاپەڕەو لەهەر لاپەڕەیەکا ١٤ دێڕ نوسراوە و بە خەتی نەستەعلیق نوسراوەتەوە.
لە کۆتایدا نوسراوە : کۆتایی هات بە نوسینەوەی کتێبی صەنعان بەدەستی بەندەی کەمتر سەید رەحمەت اللە کوڕی فضل اللە لە گوندی محەمەد ئاوا لە حکومەتی سالار الدولە لەرۆژی سێ شەممە، لەپێناو محمد صادق و محمد قاسم خودا تەمەنیان درێژ بکات بەخاتری محەمەد و ئالی محەمەد لە ساڵی ١3٢٣(واتە ٧٢ ساڵ پێش ئێستا نوسراوەتەوە) ئەمە لەبەر نوسخەیەکی تر نوسراوەتەوە کە ساڵی ١٢٢٣ واتە ١٧٢ ساڵ پێشتر .
ناوەڕۆکی داستانەکە لە هەورامیدا:
شێخی سەنعان چل ساڵ لەگەڵ چوارسەد موریدا لە مەسجیدول حەرام خواپەرستی دەکرد، بەڵام بەهۆی ... هەندیک غرور و خۆبەزل زانی تێیدا دەرکەوتبوو، شەوێک لە خەونیدا بینی لەگەڵ یارانی بەرەو وڵاتی رۆم دەڕوات، لە خەونەکەیدا رۆشناییەکی لە قەلایەکەوە دی، لەگەڵ چل لە موریدەکانی روەو رۆشناییەکە رۆشتن، شێخ خۆی گەیاندە قولەی قەڵاکە و گوتی ئەمە ئەو شوێنەیە لە خەونەکەمدا دیومەو بێشک قیبلەی ئاواتی منە.
بواچون تەعریف سهنعان گومڕا
جه گومڕاهی وێش چون بەرشی جەڕا
چل ساڵ سهنعان جە قاپی حهرهم
عیبادهت مهکهرد بێ زیاد و کهم
چهنی چوارسهد مورید سهرمهست
لاقهید بێباک راگهی حهقپهرهست
رۆژێ نیشتهبێ جه سهر سهجادهت
واتش کێ کهردهن چون من عیبادهت
جه مهغرووری وێش فهخرش کهردهوه
شیشهی بهدنامیش دا وهبهردهوه....
درێژەی بابەت
